kognitywistyka.net: forum
Umysł - Mózg - Sztuczna Inteligencja

Kognitywistyka - Książki kognitywistyczne zasługujące na przetłumaczenie...

Slawomir Wacewicz - 2007-04-03, 21:52
Temat postu: Książki kognitywistyczne zasługujące na przetłumaczenie...
Przy okazji naszego ostatniego konkursu obiecałem założyć osobny wątek, w którym moglibyśmy sobie gruntowniej podyskutować na poruszony tam temat. Pytanie konkursowe brzmiało tak: "Jakie dwie lub trzy książki z szeroko rozumianej tematyki kognitywistycznej nie zostały jeszcze przetłumaczone na język polski, choć najbardziej na to zasługują?", przy czym kryteria "zasługiwania" pozostały w domyśle - można byo argumentować w różnych kierunkach.

Pewną wskazówką może być lista 100 klasyków kognitywistyki w 20. wieku.

O ile czegoś ważnego nie przeoczyłem, moje typy wyglądają tak:

1. Pinker, The Language Instinct.
Wielki klasyk, z przedstawieniem komputacjonizmu, natywizmu i perspektywy ewolucyjnej i mnóstwem informacji o działaniu języka. Książka popularna, o znakomitej "czytalności" (readability), a mimo to cytowana w tekstach stricte naukowych.
Wiem, że dr Piotr Konderak z Lublina próbował ją tłumaczyć, ale co z tego wyszło? Ze względu na liczne nieprzetłumaczalne przykłady w jęz. angielskim jest to straszliwie ciężkie zadanie.

2. Wilson i Keil (ed.), The MIT Encyclopedia of the Cognitive Sciences - z inspiracji "A Companion to Cognitive Science" zaproponowanym przez Adama Grzelca. Companion jest dziełem zacnym, ale to Encyklopedia stanowi prawdziwą biblię kognitywistyki.

3. ?
Najłatwiej byłoby wskazać coś z własnego ogródka (ewolucja języka), jednak wypada nominować coś z pierwszej siódemki podanej wyżej listy - przy czym na pewno nie Syntactic Structures (przedawnienie, a pod względem ogólnego wpływu istotniejsza była słynna recenzja Verbal Behavior) i raczej nie Human Problem Solving - bo stare.
Pozostają Marr, Rumelhart i McClelland, Fodor, Hebb. Z tej czwórki najbliższy mi jest Fodor, ale koniec końców postawiłbym jednak na The organization of behavior; a neuropsychological theory Donalda Hebba. Przyznaję, że nie miałem z nią styczności, ale na rzecz tego wyboru świadczy wcale nie malejąca skala odwołań do Hebba w literaturze.

Pozdrawiam i zachęcam zarówno do podawania własnych propozycji, jak i komentowania poprzednich.

Jan Wójcik - 2007-04-03, 22:03

Jeżeli pozycja Chomsky`ego jest już przeterminowana, to co dopiero Hebb!
:)

Krzysztof Gorgolewski - 2007-04-03, 22:52
Temat postu: Re: Książki kognitywistyczne zasługujące na przetłumaczenie.
Slawomir Wacewicz napisał/a:
2. Wilson i Keil (ed.), The MIT Encyclopedia of the Cognitive Sciences - z inspiracji "A Companion to Cognitive Science" zaproponowanym przez Adama Grzelca. Companion jest dziełem zacnym, ale to Encyklopedia stanowi prawdziwą biblię kognitywistyki.

Nie chciał bym być w skórze tłumacza :)

Tomasz Komendziński - 2007-04-04, 02:15

Witam,

Zapowiedziałem, że zajrzę w to miejsce będąc w sąsiedztwie. W moim przekonaniu trzeba oczywiście tłumaczyć klasyków i rzeczy nowe. W pierwszej kolejności jednak te, które pozwolą skrócić dystans między właściwymi badaczami (ci pracują w językach kongresowych) i tymi, którzy ich słuchają lub od nich się uczą. W sytuacji jednak ciągłego niedofinansowania także badacze często nie są w szpicy. Będę więc wskazywał kilka pozycji, które moim zdaniem są pierwsze w kolejce (nim się staną klasykami w sensie skamieliny). Proponuję rozpocząć od drugiego wydania THE VISUAL BRAIN IN ACTION autorstwa Davida A. Milnera i Melvyna A. Goodale'a . Wskazuję na drugie wydanie ze względu na uaktualnienie po 12 latach (to jest z grudnia 2006) oraz wymienione tam w podziekowaniach nazwisko Grzegorza Króliczaka (polski akcent), który przygotowywał wraz z Goodale'm eksperymenty jeszcze jako członek The CIHR Group for Action and Perception . Obecnie Greg Kroliczak jest członkiem Frey Laboratory .
To książka bardzo ważna nie tylko ze względu na zawartą w niej teorię, lecz również z racji prowadzonych obecnie badań nad wieloma modalnościami percepcyjnymi traktującymi propozycję zawarta w książce jako modelową. Jest to również otwarcie scieżki w stronę percepcji multimodalnej. Tak powinny być, moim zdaniem, dobierane pozycje do tłumaczenia w pierwszej kolejności (jeśli oczywiście ktoś prowadziłby planową i programową akcję - to jednak marzenie !): ważne teorie i widoczna już scieżka eksploracyjna i aplikacyjna (czyli rozwojowa).

Pozdrawiam

Marek Nieznański - 2007-04-04, 20:17
Temat postu: Re: Książki kognitywistyczne zasługujące na przetłumaczenie.
Slawomir Wacewicz napisał/a:
... pod względem ogólnego wpływu istotniejsza była słynna recenzja Verbal Behavior) i .....


Recenzja pracy Skinnera zostala juz chyba przetlumaczona - znalazlem następujacy odnośnik bibliograficzny:
Noam CHOMSKY, Recenzja z Verbal Behavior B. F. Skinnera, tłum. T. Hołówka,
[w:] Barbara Stanosz (red.), Lingwistyka a filozofia. Współczesny spór o filozoficzne
założenia teorii języka, PWN, Warszawa 1977, s. 23-81.

Pozdrowienia

Tomasz Komendziński - 2007-04-04, 21:01

Witam,

Marek ma rację. Rzeczywiście recenzja była tłumaczona i znajdje się we wskazanej zbiorówce (a razem z nią 4 inne teksty Chomsky'ego oraz teksty Katza, Katza z Fodorem, Hiża, Harmana, Putnama, Goodmana, Pazukhina, Martina i Quine'a[3x]) "Lingwistyka a filozofia". To bardzo przydatny zbiór tekstów z tamtego czasu.

Pozdrawiam

Slawomir Wacewicz - 2007-04-04, 23:53

Dziękuję za zwrócenie uwagi - wyraziłem się nieprecyzyjnie. Nie chciałem sugerować, że recenzji nie ma po polsku, tylko odnieść się do pozycji na liście: 1. Syntactic Structures i 19. "A Review of Verbal Behavior".
Nb. ta recenzja to może nie jest to jakiś głeboki tekst pod względem treściwoym, ale to jednak z nią powszechnie kojarzony jest przełom.

A propos Hebba i encyklopedii MIT.

Zdaję sobie sprawę, że "neuro" starzeje się szybciej, niż językoznawstwo - jednak częstość odniesień do Hebba, na jakie natrafiam, sprowokowała mnie do tej nominacji. Wiem, że to powierzchowna ocena. Mógłbym w ostateczności zmienić na Fodora, ale Fodor - nawet ten najbardziej empiryczny z "Modularności" - nie przekonuje mnie jako kognitywista.

Co do MIT to faktycznie może lepiej, żeby takie dzieła pozostawały nieprzetłumaczone :) . Chyba, że zrobiłby to sztab ekspertów, który 1/4 terminologii musiałby ustalić między 5-ma krążącymi po Polsce wersjami ("affordances", "priming", "noun phrase", "propositinal attitude", ...), a 3/4 zrobić de novo. Nie jest to może realistyczne, ale encyklopedia MIT jest moim żelaznym kandydatem do pozycji, która na przetłumaczenie zasługuje.

Pozdrawiam


Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group